“Ik ben niet perfect, maar ik ben wel op weg”

“Ik ben een beetje zenuwachtig om mijn verhaal te vertellen. Maar ik voel ook dat het belangrijk is om het te doen. Ik ben al een hele tijd opgenomen. Anderhalf jaar intussen. Eerst in AZ Sint-Jan, daarna hier in PZ Onzelievevrouw.
Daarvoor had ik al opnames gekend, maar kortdurend, minder diepgaand. Dit hier… dit is anders…

Ik kamp al lang met psychische problemen. Vanaf m’n vijftiende ben ik beginnen gebruiken. Drugs en alcohol. Dat escaleerde snel. Maar eigenlijk zat het al veel langer scheef. Mijn jeugd was moeilijk. Ik begon mezelf pijn te doen toen ik twaalf was. Een manier om te ontsnappen aan wat ik voelde. Want wat ik voelde, was te zwaar om alleen te dragen. 

Op een ochtend, vlak voor school, heb ik geprobeerd mezelf iets aan te doen. Een vriendin van me kon me tegenhouden. Zo ging de bal aan het rollen. Toen begon het besef door te dringen dat ik hulp nodig had.”

“Ik heb veel geleerd hier. Vooral dankzij de therapie die ik volg: dialectische gedragstherapie of de Linehantherapie. Die therapie bestaat uit vier modules: crisisvaardigheden, interpersoonlijke effectiviteit, emotieregulatie en aandachtstraining.

Die vier dingen – omgaan met crisissen, communiceren met anderen, je emoties leren reguleren en bewust aanwezig zijn – dat zijn de grote uitdagingen voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis zoals ikzelf. Wat ik leerde? Hoe ik mijn grenzen kan aangeven. Hoe ik voor mezelf mag opkomen, zonder anderen te kwetsen. Dat ik mezelf niet moet verliezen om iemand anders te plezieren. En dat ik niet per se 'goed' moet zijn voor iedereen om oké te zijn. Vroeger was ik grof. Kwaad. Hard. Door het milieu waarin ik opgroeide, heb ik het mezelf zo aangeleerd. Maar ondertussen weet ik: ik mag zacht zijn. Ik mag mezelf zijn.

Ik leerde hoe belangrijk structuur is. Plannen maken. Voelen wat je voelt. Stilstaan bij jezelf. Niet blijven opkroppen. Want als je je emoties wegduwt, komen ze altijd dubbel zo hard terug. Als ik nu terugkijk naar de vroegere Elke, dan
denk ik: amai, wat heb jij allemaal meegemaakt? En tegelijk: wat ben je gegroeid. Ik zat in een crimineel milieu. Ik heb zelf drugs gedeald. Ik was boos op alles en iedereen. Maar ik heb ook veel schade aangericht. Bij mijn familie, mijn vrienden. Dat spijt me, echt. Nu wil ik opnieuw beginnen. Nieuwe vrienden maken. Nieuwe relaties opbouwen. En de oude – zoals met mijn ouders – herstellen.”

“Mijn ouders… daarover wil ik ook iets vertellen. Mijn mama was bijna veertig toen ik geboren werd. Ze kende zelf een zware jeugd. Mijn zussen zijn veel ouder dan ik. Tussen mij en mijn jongste zus zit elf jaar. Tussen mij en mijn oudste nicht amper negen jaar. Mijn ouders deden wat ze konden, maar wisten vaak niet hoe. 

Er was fysieke agressie thuis. Maar wat mij het meeste pijn deed, was de mentale druk. De woorden. De afwijzing. Geen ruimte voor gevoel. Geen troost. Geen knuffels. Dat blijft hangen. Dat draag ik nog altijd mee. Maar ik ben niet boos meer. In de gezinstherapie hebben we samen gepraat, voor het eerst. Dat was moeilijk. Maar ook helend. Nu begrijpen we elkaar beter. Mijn papa weet nu dat ik bang word als hij zijn stem verheft. En hij houdt daar rekening mee. Dat is zo waardevol.

Binnenkort ga ik alleen wonen. Spannend, maar ik kijk ernaar uit. Mijn therapeuten hebben me geholpen met alles te regelen. Van bankzaken tot verzekeringen. Ik voelde me gesteund. Dat gaf me vertrouwen. Mijn mama staat er trouwens achter. Ze weet dat ik niet terug naar huis kan, maar ze helpt me wel. En dat apprecieer ik enorm.

Op school liep het ook niet goed. Door alle problemen heb ik mijn diploma niet kunnen halen. Maar binnenkort start ik in het tweedekansonderwijs. Ik wil immo assistent worden. Dat is mijn droom.”

“Tien maanden ben ik nu clean. Tien maanden zonder drugs of alcohol. Dat is geen kleine prestatie. Zeker niet als je weet hoe zwaar mijn verslaving was. Op school gebruikte ik. Op straat. Thuis. Zelfs tijdens de lessen. Mijn waterfles was gevuld met vodka. Mijn lijf kon het niet meer aan. Afkicken was verschrikkelijk. Koorts, overgeven, hallucinaties. Ik dacht dat ik zou sterven. Maar ik ben gestopt. En ik zette door. Elke dag opnieuw kies ik ervoor. 

Wat ik geleerd heb? Dat verdriet, angst, woede... allemaal gevoelens zijn die er mogen zijn. Dat het oké is om even stil te staan. Dat je niet altijd moet doorgaan. En vooral: dat ik mezelf mag zijn. Zelfs als dat niet perfect is. Of misschien: juist omdat het niet perfect is. Vrienden? Ik had er veel toen ik hier toekwam. Maar ik heb er ook veel losgelaten. Sommigen kwamen met drank naar het ziekenhuis. Anderen dachten niet aan mijn herstel. Ik wil nu mensen rond mij die me nemen zoals ik ben, die me helpen groeien. Geen verlengstukken van mijn verleden.

Later wil ik graag pleegmoeder worden. Niet per se zelf kinderen krijgen – dat weet ik nog niet – maar wel een warme thuis bieden aan kinderen die die warmte missen, zoals ik die soms gemist heb. Ik heb hier een vriendin die
pleegzorg heeft meegemaakt, en niet altijd op een fijne manier. Dat raakt me. Ik wil later kunnen zeggen: ik heb iets betekend. 

Wat ik ook belangrijk vind om te zeggen, is dat mentaal welzijn nog altijd te weinig aandacht krijgt. Er rust zoveel taboe op psychiatrie. Als je zegt dat je in een psychiatrisch ziekenhuis verblijft, kijken mensen anders naar je. Maar eigenlijk zijn wij gewoon mensen zoals iedereen. Met een verhaal. Met pijn. Met hoop. Ik wens dat we daar met z’n allen wat milder in kunnen zijn. Ik ben niet perfect. Maar ik ben wel op weg. En vandaag ben ik vooral: meer mens.”

Tekst: Filip Decruynaere
Foto: Tom Talloen